آموزش پایتون - لیست‌ها

لیست‌ها در پایتون (Python Lists)

لیست یکی از انواع داده‌های توکار در پایتون است. یک لیست در پایتون مجموعه‌ای دنباله‌دار از آیتم‌هاست که با کاما از هم جدا شده و داخل قلاب [ ] قرار می‌گیرند. آیتم‌های موجود در یک لیست پایتون نیازی نیست که از یک نوع داده باشند.

در ادامه چند نمونه از لیست‌های پایتون آورده شده است −

list1 = ["Rohan", "Physics", 21, 69.75]
list2 = [1, 2, 3, 4, 5]
list3 = ["a", "b", "c", "d"]
list4 = [25.50, True, -55, 1+2j]

لیست یک مجموعه مرتب‌شده از آیتم‌ها است. هر آیتم در لیست دارای یک اندیس موقعیت منحصر به فرد است که از 0 شروع می‌شود.

یک لیست در پایتون شبیه به یک آرایه در زبان‌های C، C++ یا Java است. با این حال، تفاوت اصلی این است که در C/C++/Java عناصر آرایه باید از یک نوع داده باشند، اما از طرف دیگر، لیست‌های پایتون می‌توانند شامل اشیائی با انواع داده‌های مختلف باشند.

یک لیست در پایتون تغییرپذیر (mutable) است. هر آیتمی از لیست را می‌توان با استفاده از اندیس آن دسترسی پیدا کرد و تغییر داد. یک یا چند عنصر را می‌توان از لیست حذف یا به آن اضافه کرد. یک لیست می‌تواند یک آیتم تکراری را در چند اندیس مختلف داشته باشد.

دسترسی به مقادیر در لیست‌ها

برای دسترسی به مقادیر در لیست‌ها، از قلاب [ ] برای برش‌زدن (slicing) همراه با اندیس یا اندیس‌ها استفاده کنید تا مقدار موجود در آن اندیس را به دست آورید. برای مثال −

list1 = ['physics', 'chemistry', 1997, 2000];
list2 = [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ];
print ("list1[0]: ", list1[0])
print ("list2[1:5]: ", list2[1:5])

وقتی کد بالا اجرا شود، نتیجه زیر را تولید می‌کند −

list1[0]:  physics
list2[1:5]:  [2, 3, 4, 5]

به‌روزرسانی لیست‌ها

شما می‌توانید یک یا چند عنصر از لیست را با قراردادن برش مورد نظر در سمت چپ عملگر انتساب (=) به‌روزرسانی کنید، همچنین می‌توانید با استفاده از متد ()append عناصری را به لیست اضافه کنید. برای مثال −

list = ['physics', 'chemistry', 1997, 2000];
print ("Value available at index 2 : ")
print (list[2])
list[2] = 2001;
print ("New value available at index 2 : ")
print (list[2])

وقتی کد بالا اجرا شود، نتیجه زیر را تولید می‌کند −

Value available at index 2 :
1997
New value available at index 2 :
2001

حذف عناصر لیست

برای حذف یک عنصر از لیست، اگر دقیقاً می‌دانید کدام عنصر (یا عناصر) را حذف می‌کنید می‌توانید از دستور del استفاده کنید، و اگر از اندیس دقیق آن مطلع نیستید می‌توانید از متد ()remove استفاده کنید. برای مثال −

list1 = ['physics', 'chemistry', 1997, 2000];
print (list1)
del list1[2];
print ("After deleting value at index 2 : ")
print (list1)

وقتی کد بالا اجرا شود، نتیجه زیر را تولید می‌کند −

['physics', 'chemistry', 1997, 2000]
After deleting value at index 2 :
['physics', 'chemistry', 2000]

توجه − متد ()remove در بخش‌های بعدی بررسی شده است.

عملگرها در لیست‌های پایتون

در پایتون، لیست یک دنباله است. بنابراین، می‌توانیم دو لیست را با عملگر "+" به هم متصل کنیم و چند کپی از یک لیست را با عملگر "*" الحاق نماییم. عملگرهای عضویت "in" و "not in" نیز روی اشیاء لیست کار می‌کنند.

عبارت پایتون نتایج توضیحات
[1, 2, 3] + [4, 5, 6] [1, 2, 3, 4, 5, 6] اتصال (Concatenation)
['!Hi'] * 4 ['Hi!', 'Hi!', 'Hi!', 'Hi!'] تکرار (Repetition)
3 in [1, 2, 3] True عضویت (Membership)

اندیس‌گذاری، برش‌زدن و ماتریس‌ها

از آنجا که لیست‌ها دنباله هستند، اندیس‌گذاری و برش‌زدن در لیست‌ها دقیقاً مانند رشته‌ها عمل می‌کند.

با فرض ورودی زیر −

L = ['spam', 'Spam', 'SPAM!']
عبارت پایتون نتایج توضیحات
L[2] SPAM! اندیس‌ها از صفر شروع می‌شوند
L[-2] Spam منفی: شمارش از سمت راست
L[1:] ['Spam', 'SPAM!'] برش‌زدن بخش‌هایی را جدا می‌کند

متدهای لیست در پایتون

پایتون شامل متدهای لیست زیر است −

شماره متد همراه با توضیحات
1

list.append(obj)

شیء obj را به انتهای لیست اضافه می‌کند.

2

list.clear()

محتویات لیست را پاک می‌کند.

3

list.copy()

یک کپی از شیء لیست را برمی‌گرداند.

4

list.count(obj)

تعداد دفعاتی که obj در لیست تکرار شده را برمی‌گرداند.

5

list.extend(seq)

محتویات seq را به انتهای لیست اضافه می‌کند.

6

list.index(obj)

کمترین اندیسی در لیست که obj در آن ظاهر شده را برمی‌گرداند.

7

list.insert(index, obj)

شیء obj را در اندیس مشخص‌شده وارد می‌کند.

8

list.pop(obj=list[-1])

آخرین شیء یا شیء موجود در اندیس obj را از لیست حذف کرده و برمی‌گرداند.

9

list.remove(obj)

شیء obj را از لیست حذف می‌کند.

10

list.reverse()

ترتیب اشیاء لیست را در درجا (در خود لیست) معکوس می‌کند.

11

list.sort([func])

اشیاء لیست را مرتب می‌کند؛ در صورت تعیین func از این تابع مقایسه استفاده می‌کند.

توابع توکار برای لیست‌ها

در ادامه توابع توکاری که می‌توانیم همراه با لیست‌ها استفاده کنیم آورده شده است −

شماره تابع همراه با توضیحات
1 cmp(list1, list2)

عناصر هر دو لیست را مقایسه می‌کند.

2 len(list)

طول کلی لیست را برمی‌گرداند.

3 max(list)

آیتمی با بیشترین مقدار را از لیست برمی‌گرداند.

4 min(list)

آیتمی با کمترین مقدار را از لیست برمی‌گرداند.

5 list(seq)

یک تاپل (tuple) را به لیست تبدیل می‌کند.

پیشرفت مطالعه: وضعیت خوانده‌شدن این درس فقط در همین مرورگر ذخیره می‌شود؛ بدون نیاز به حساب کاربری.